The Belgian Ginvasion: Steam Gin

(scroll down for English!)

Eind juli ontmoette ik Kurt De Smet en Lu Putteman, bedenkers van ‘Steam Gin’, in het koffiehuis van Jeneverstokerij Van Damme, gekend van de ‘Balegemse Jenever’.

Jeneverstokerij Van Damme is een uniek voorbeeld van een warme landbouwstokerij: Het graan voor de jenever komt van eigen veld, er wordt gestookt op kolen in plaats van elektriciteit, er wordt gewerkt met fermentatie in open lucht en de overschotten van het mout keren terug naar eigen vee. Het paradepaard van de stokerij is de 41° graanjenever, die het O’de Flander label draagt. Daarnaast zijn er nog de zachte klare 31° en de krachtige 54°, een jenever met een ellenlange afdronk en de volle smaak van puur graan. Stoken gebeurt er enkel van december tot april, optimaal voor de gisting. Stoker van dienst is, sinds 1993, Ludo Lampaert.

Hoewel ik tijdens mijn bezoek zowel de 41° als 54° degusteer ben ik hier uiteraard om met Kurt en Lu te praten over Steam Gin, hun creatie die sinds februari dit jaar op de markt is. De reden dat we afspreken op de hoeve van Van Damme is omdat het graandistillaat van de stokerij de basis vormt voor hun gin. Kurt vertelt: “Lu en ik geven al jaren tastings. En hoewel we vaak prachtige gins tegenkomen, hadden we toch het idee dat er nog ruimte was om zelf een gin te ontwikkelen. Al zou het wel een product moeten worden waar kosten noch moeite voor gespaard mocht worden. We wilden enkel de hoogste kwaliteit leveren.”

Hun zoektocht naar een goed graandistillaat bracht hen tot bij jeneverstokerij Van Damme “De Balegemse is naar mijn mening een geweldig lekker product, het was die volle graansmaak die ik als basis wou voor de gin die we in gedachten hadden. Al duurde het even voor Ludo overtuigd was om met ons een gin te maken.”, Kurt lacht en neemt me ondertussen mee naar de stokerij zelf, we staan in een ruimte met daarin de stoommachine die al sinds 1862 de stookinstallatie aandrijft. “Hiervan komt onze naam ‘Steam Gin’, ze benadrukt de artisanale afkomst van ons product.” Terwijl we verder wandelen door de ruimte waar de stookinstallatie, de distillatiekolom en de kuip voor open gisting staan vertellen Lu en Kurt verder over de zoektocht naar de juiste botanicals: “Twee jaar zijn we bezig geweest om een mix van botanicals te vinden die zowel gebalanceerd als uniek was, het was een eindeloze zoektocht waarbij we meer dan eens het idee hadden dat het ons nooit zou lukken.” Terwijl Kurt ondertussen ook nog eens uitleg geeft over de hoeve zelf wandelen we een trap op en bevinden we ons ondertussen op de zolder van de hoeve. “Hier maalt Ludo nog handmatig het graan. Een fantastisch zicht”, Kurt laat me een video zien van Ludo die, volledig wit, handmatig graan aan het malen is met de reusachtige stenen. “We waren vanaf ons eerste bezoek overtuigd dat de Balegemse het hart van de gin moest worden.”

Tijdens het proces zijn we zo vaak op hindernissen gebotst. Zoals ik al zei hadden we het enorm moeilijk om onze botanical mix en het basisdistillaat op elkaar af te stemmen. Uiteindelijk werd een oplossing gevonden bij likeurstokerij VdS in Aalst. Bij Van Damme konden ze het basisdistillaat namelijk niet hoog genoeg stoken, waardoor de balans niet juist zat, bij VdS konden ze dat distillaat optrekken tot de nodige 96°. Vandaar dat we besloten om ook met hen in zee te gaan.

VdS is geen onbekende in de ginwereld. Zij besloten enkele jaren geleden om een van de eerste Belgische gins ‘Cockney’s’ terug op de markt te brengen.

Zowel de finale blend als botteling gebeuren bij VdS”, Lu vertelt verder hoe ook daar tal van problemen opdoken. “Ook met de flessen hebben we nog serieus wat problemen gehad! We hadden onze flessen in Italië besteld, ondertussen de labels gedrukt, de kurken werden in gemaakt en gebrandmerkt en plots kregen we nieuws uit Italië: de flessen waren verdwenen. Gewoon weg.”, Lu lacht. “Uiteindelijk is alles gelukkig wel op zijn pootjes terecht gekomen. Maar op momenten leek alles dat kon fout gaan ook effectief fout te gaan.” Maar liever wat meer dat mis gaat dan dat ze voor middelmatige resultaten gaan. Zo ook met hun labels: De S van het Steam Gin logo werd speciaal voor hen ontworpen door een kennis. “Ook de ‘gin’ op het label is geschreven in haar handschrift.”, voegt Lu er aan toe. Steam Gin komt in handgenummerde batches van 400 – 500 flessen.

Met Steam Gin brengen Lu en Kurt een citrus-geörienteerde gin op de markt. “Er moesten keuzes gemaakt worden welk type gin we zouden maken en ik kreeg de kans om aan prachtige citrusvruchten te geraken, welke het zijn blijft wel een geheim.” Naast deze geheime citrus, die tevens handgeschild wordt, worden jeneverbes, korianderzaad, kardemom en verschillende pepers toegevoegd. De florale toetsen komen van de lindebloesem, korenbloem en kweepeer, die rechtstreeks van het erf van de boerderij komen. “We zijn ze nu ook zelf beginnen plukken!”, Kurt laat een foto van hen zien in de velden, omringd door de bloemen, gevolgd door een foto thuis. “Blaadje per blaadje, een serieus werk!”, ik moet eens lachen, maar hun toewijding is bewonderenswaardig.

Geur en smaak: In de neus krijg je een warme gloed van kardemom en sinaasappel, zoete uitnodigende accenten. De fraicheur komt bij het proeven, florale toetsen en pittigheid komen aan op de lippen. Er is een zucht van kaneel en kruidnagel te bespeuren. Het graan de jeneverbes bevinden zich op de achtergrond, net genoeg aanwezig om alles aan elkaar te linken.

Steam Gin suggereert op haar website 3 perfect serves:
(1) 5cl gin, 15cl Schweppes Premium Original met een zeste van sinaasappel OF citroen OF limoen OF roze pompelmoes, elk bezorgen ze een eigen accent aan Steam.
(2) 5cl gin, 15cl Schweppes Premium Hibiscus met een schijf roze pompelmoes
(3) 5cl gin, 15cl Schweppes Ginger Ale met een schijf limoen

Ikzelf vond Steam Gin het mooist tot zijn recht komen met de SPM Original en een zeste van limoen. Ook leuk was de zoektocht naar een cocktail. Om eens buiten de lijntjes te denken combineerde ik de gin met Falernum, een likeur uit Barbados op basis van limoen, gember, amandelen en kruidnagel. Daarbij voegde ik zelfgemaakt kaneelsiroop, vers limoensap, 3/4oz Tonic Syrup, spuitwater en munt. Een exotische mix die prachtige smaken met zich meebrengt.

IMG_20170811_134521-01

Een samenwerking tussen twee stokerijen om één gin te maken, Kurt en Lu hebben de lat voor zichzelf hoog gelegd. “Zoals ik al zei, het maakt niet uit hoeveel moeite het kost.” En hierbij eindigt hun passie niet, ook al is de gin-gekte van de voorbije jaren wat gaan liggen, ze blijven kijken naar de toekomst. “Ja, er is zeker nog ambitie voor meer producten, zo willen we graag experimenteren met vatrijping, maar wanneer die er komt, wie weet? Misschien duurt het terug meer dan twee jaar!”, Kurt en Lu lachen, het is fijn om te zien hoe ze de initiële tegenslagen samen wisten te overwinnen en er met een glimlach naar terug kunnen kijken. Onze verdere gesprekken leiden ons nog tot de wereld van de whisky, waarin Kurt ook nog eens meer dan 25 jaar ervaring heeft.

Onder de indruk van wat ik te zien en horen kreeg op de hoeve neem ik afscheid van Lu en Kurt. Bij vertrek passeer ik nog net Ludo Lampaert, die zijn koffiehuis binnenwandelt. Ik stel mezelf even kort voor en vol enthousiasme nodigt de man me uit om zeker later op het jaar, als het stoken terug begint, eens terug te komen. Graag.

Op het leven!
Matthias

ENGLISH language_icon-03


It’s the end of July when I meet Kurt De Smet and Lu Putteman, creators of ‘Steam Gin’, at jenever distillery ‘Van Damme’, known for their ‘Balegemse Jenever’.

Jeneverdistillery Van Damme is a unique example of an authentic farm distillery: The grain for their jenever comes from their own crops, they use a steam powered engine on coal in stead of electricity, they use the classic style of open fermentation and the remains of the malt return to their own cattle. Their showpiece is the 41° grain jenever, next to that they also have the smooth 31° and strong 54°, the latter being a jenever with an endless aftertaste of pure grain. The distillery is, due to the open fermentation, only operational between December and April. The master distiller is, since 1993, Ludo Lampaert.

Even though I try both the 41° as 54° during my stay, I’m here for Steam Gin, Kurt and Lu’s creation which saw the light of day in February 2017. The reason we’re at the farmstead is because Steam Gin starts with a grain distillate made by Van Damme. Kurt: “Lu and I have been holding tastings for years. And even though we come across beautiful gins, we had the of releasing our own product. Although it would have to be a product of top quality, whatever the time or effort put in.”

Their search for a high-quality grain distillate led them to Jenever Distillery Van Damme. “The Balegemse Jenever is, in my humble opinion, a fantastic product. It was that intense flavor of grain I wanted as a base for the gin we had in mind. Although it took a while before Ludo agreed on making Gin.”, Kurt laughs and invites me to enter the farm distillery, we start off in the engine room, where the steam engine has been the main powersource for the distillery since 1862. “This is why we call ourselves ‘Steam Gin’, the name reminds us of the artisan way of distilling.”, while we move on to the next room I’m greeted by the distilling equipment, the container for open fermentation and the distillation column, Kurt and Lu tell me about how difficult it was to find the right botanical mix: “We have been experimenting for two whole years to find a mix that was both unique and balanced. At times it seemed like an endless search”. While Kurt also gives some info on the farmstead in general, we find ourselves in the attic. “In here Ludo manually grinds the grain. It’s a fantastic sight.”, Kurt shows me a video of Ludo, completely covered in white dust, is grinding the grain with two enourmous stone cilinders. “We immediately knew that Balegemse needed to be the heart of our gin.

We encountered so many issues during the process. The most frustrating one was combining our base distillate with the botanical mix we wanted. In the end we found the solution at liqueur distillery VdS in Aalst. It appeared that at Van Damme they couldn’t distill at high enough levels, yet at VdS they could up the distillate to the necessary 96°. That’s why we started working with them as well.

VdS is known in the Belgian Ginscape. A couple of years ago they resurrected one of the first Belgian gins ‘Cockney’s’ after it had been discontinued for years.

Both the final blend and bottling happens at VdS”,  Lu shares how even the bottles knew a rocky road reaching their destination. “We ordered our bottles in Italy, in the meanwhile printed our labels, got corks made,… everything was ready. And then we got news from Italy: the bottles had disappeared. Vanished into thin air.” Lu laughs, “In the end everything got fixed, but still… at times it felt like everything that could go wrong, had to go wrong.” Yet, they rather face trial and error than aiming for average results, it has to be good, even their labels got designed by hand by a friend of them. “The ‘gin’ on the label is written in her handwriting.” Steam Gin comes in hand numbered batches of 400-500 bottles each.

Steam Gin is a citrus-oriented Gin: “We had to make choices flavorwise, and at a certain point I had the chance to buy a rare and beautiful type of citrus, although it remains a secret which ones they are.” Next to that, juniper berries, coriander seeds, cardamom and severl peppers are added. The floral notes are from the lindenblossoms, cornflower and quince, harvested on the domain of the farmstead. “We even started foraging ourselves.”, Kurt shows pictures of them, in the middle of cornflower fields. “At home, we’re picking them one leaf at a time.” I have to laugh but admire their dedication.

Smell and taste: In the nose there’s the warmth of cardamom and orange, sweet and inviting accents. The freshness arrives when tasting. Floral notes and spiciness on the lips. There’s a faint whiff of cinnamon and cloves. The grain and juniper are subtle yet connect the other flavors to each other.

Steam Gin suggests 3 perfect serves:
(1) 5cl gin, 15cl Schweppes Premium Original with a strip of either orange, lemon, lime or grapefruit peel.
(2) 5cl gin, 15cl Schweppes Premium Hibiscus with a grapefruit wheel
(3) 5cl gin, 15cl Schweppes Ginger Ale with a lime wheel

I personally enjoyed Steam Gin most in combination with the original tonic and the lime peel. Yet the search for a cocktail was more fun. I combined the gin with Falernum, a liqueur from Barbados, based on lime, ginger, almonds and cloves. I also added homemade cinnamon syrup, ¾ Oz Tonic Syrup, soda and fresh mint. The result was an exotic mix with beautiful flavors.

IMG_20170811_134521-01

The collaboration between two distilleries to make one gin: Kurt and Lu didn’t go easy on themselves. “As I have said before. It doesn’t matter how difficult it is.”, Kurt adds. And this isn’t where their ambition ends. Even though the gin hype is past its prime, they both eagerly look forward to what the future brings. “We certainly have more plans. We’d love to experiment with barrel aging as well. Yet who knows when this will be ready. Maybe it will take another two years before we can start.” Both Kurt and Lu laugh. It’s nice to see how their initial struggles are now a reason to smile. We end up talking about whisky, as Kurt has over 25 years of experience on that field as well.

Impressed with what I got to see and hear on the farmstead I say goodbye to Lu and Kurt. Right before I get to leave I bump into Ludo, the master distiller, entering the building. I introduce myself swiftly and Ludo immediately invites me to return in a couple of months when the distillery is up and running again. Gladly.

Here’s to life!
Matthias

Een gedachte over “The Belgian Ginvasion: Steam Gin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s